Wat is vesting van aandelen?

Regelmatig krijgen we de vraag of we een vesting-clausule in de aandeelhoudersovereenkomst kunnen opnemen. Zo’n vesting-clausule wordt in het buitenland vaak toegepast en heeft er zeker voordelen, maar in Nederland is het verhaal toch iets genuanceerder. Toch zijn er ook in Nederland mogelijkheden waarbij je trouw blijft aan het onderliggend gedachtegoed. Samen bespreken we de mogelijkheden.

Betekenis van vesting

Een vesting is een constructie die veelvuldig wordt gebruikt bij startups in de Verenigde Staten. Hierbij wordt de opbouw van de aandelen afhankelijk gemaakt van de werkzaamheden die worden verricht. Beetje per beetje “vest” (vestigt) de aandeelhouder de aandelen. Op die manier zijn investeerders zeker dat aandeelhouders-oprichters zich langdurig aan het bedrijf hechten. Dat is niet onbelangrijk omdat in de prille beginfase de volledige onderneming nog op hun schouders rust.

Vesting van aandelen is niet zo eenvoudig in Nederland

Het is hierbij belangrijk om weten dat men in de Verenigde Staten de common law-rechtstraditie toepast in plaats van het continentaal recht dat wij in Nederland kennen. In de continentale rechtstraditie vertrekt alles vanaf de wetten en mogen rechters die wetten alleen maar toepassen of interpreteren. Onze rechters mogen geen nieuwe regels uitvinden en als de wetten wijzigen moeten de rechters die wijzigingen respecteren. Het continentaal recht wordt bijvoorbeeld ook toegepast in België, Duitsland en Frankrijk. Deze vier landen hebben allemaal andere wetten, maar spreken eigenlijk dezelfde juridische taal.

In de Verenigde Staten is die juridische taal volledig anders. Ook binnen de common law worden er wetten gemaakt, maar hebben rechters veel meer vrijheid. Het proces vertrekt zelfs vanaf de uitspraken die rechters doen. Telkens wanneer er een nieuwe wet wordt gemaakt, mag die wet niet indruisen tegen wat rechters in soortgelijke zaken beslisten. Dat is meteen ook de reden waarom advocaten in Amerikaanse films veelvuldig verwijzen naar eerdere zaken terwijl onze advocaten het in de eerste plaats over de wetgeving hebben. Het common law-systeem werd door de Britten tijdens het koloniaal tijdperk verspreid en wordt thans onder andere toegepast in de Verenigde Staten, Australië en Hong Kong. Zij hebben andere jurisprudentie (rechterlijke uitspraken), maar spreken dezelfde juridische taal.

Het beroep van de notaris, net zoals de vele notariële verplichtingen, is typerend voor landen met een continentaal rechtstelsel. Hierdoor kunnen vennootschappen in de Verenigde Staten vrij aandelen uitgeven, zonder dat ze daarvoor bij de notaris moeten. Wanneer de vennootschap een overeenkomst sluit met de aandeelhouder is dat al voldoende en kan de aandeelhouder uiteindelijk ook eisen dat hij de aandelen krijgt.

In Nederland en in andere landen waar ze onze juridische taal spreken, is dat minder eenvoudig. Hier kunnen aandelen enkel worden overgedragen met een notariële akte. Zolang die akte er niet is, heeft de aandeelhouder enkel een (contractuele) belofte van een andere aandeelhouder en van de vennootschap. Telkens wanneer de aandeelhouder nieuwe aandelen “vest”, moet de belofte worden nageleefd, moet de akte opnieuw naar de notaris en moet de notaris opnieuw betaald worden. Bovendien is er volgens de fiscus dan ook nog eens sprake van inkomsten uit werk, waardoor hij daarover inkomstenbelasting heft. Dan snap je natuurlijk wel waarom we niet zomaar een vesting-clausule in de aandeelhoudersovereenkomst willen opnemen.

We bespreken graag de alternatieven

In Nederland is het eenvoudiger om het omgekeerd aan te pakken. Dan krijgt de aandeelhouder gewoon zijn koek van de aandelen, maar daar is wel een voorwaarde aan verbonden. Als hij bijvoorbeeld voor een of meerdere bepaalde momenten niet langer voor de vennootschap werkt, moet hij de aandelen teruggeven. Dit wordt ook wel eens de reversed vesting van aandelen genoemd. Met zo’n terugleveringsverplichting ben je ook zeker dat ze hun hutje bij mutje leggen, maar zorg je er tegelijkertijd voor dat je niet elke maand opnieuw bij de notaris moet aankloppen en ook nog eens inkomstenbelasting moet betalen.

Daarnaast zijn er nog een aantal alternatieve mogelijkheden die we graag even bespreken. Plan een intakegesprek in en laat je aandeelhoudersovereenkomst opstellen door MKBjuristen.nl.