Forumkeuze: vooraf duidelijkheid over de bevoegde rechtbank

In veel overeenkomsten is er een zogeheten forumkeuzebeding opgenomen. Daarbij geeft de overeenkomst aan welke rechtbank bevoegd is als er uiteindelijk een juridisch conflict ontstaat. Zo’n forumkeuzebeding is vaak vooral voor één partij interessant. Wat is een forumkeuzebeding? Waarom is het nuttig? En kan ik er achteraf nog van afwijken? MKBjuristen.nl legt het uit.

Wat is een forumkeuzebeding?

Dit is een eenzijdig beding of een afspraak tussen de partijen waarbij vooraf wordt aangegeven aan welke rechtbank een geschil over de (uitvoering van de) overeenkomst moet worden voorgelegd. Het is een veelvoorkomende contractuele bepaling. Het kan niet alleen worden gebruikt als beide contractspartijen in hetzelfde land zijn gevestigd, maar het kan ook worden gebruikt bij een grensoverschrijdende overeenkomst.

Als er geen forumkeuze is gemaakt, zal de Nederlandse wet of zullen internationale verdragen bepalen wie de bevoegde rechter is. Daarbij wordt er veelal rekening gehouden met de hoedanigheden, de woonplaatsen en/of de vestigingsplaatsen van de verschillende partijen. Soms kunnen ook andere factoren een rol spelen. Zo is bijvoorbeeld de arbeidsrechter van de plaats waar de arbeid wordt verricht, bevoegd.

Waarom is een forumkeuzebeding nuttig?

Meestal is degene die het forumkeuzebeding heeft opgesteld in het voordeel. Hij kan namelijk dicht bij huis procederen. Hij kent de taal, hij kent het rechtssysteem en hij hoeft niet naar de andere kant van het land of de wereld te reizen om voor de rechtbank te verschijnen. Hij kan ook gewoon zijn vertrouwde advocaat inschakelen. Hoewel het hem zo’n groot voordeel oplevert, is het zelden voer voor discussie. Het is zo vanzelfsprekend dat het beding wordt opgenomen dat niemand er zich nog druk om maakt.

Afwijken van het forumkeuzebeding

Het is niet omdat er een forumkeuzebeding in de overeenkomst is opgenomen dat jij en de andere partij nu verplicht zijn om voor deze rechtbank te kiezen. De rechter zal namelijk nooit uit zichzelf wijzen op de bepaling en zal zich niet zomaar onbevoegd verklaren. Enkel als een van de partijen op het beding wijst, is dat anders. In het andere geval is er een stilzwijgend akkoord om af te wijken van het forumkeuzebeding.

Aandachtspunten bij het opstellen van een forumkeuzebeding

Een forumkeuzebeding klinkt interessant, maar is niet altijd toegestaan. Daarnaast heeft het Europees Hof van Justitie eerder al aangegeven dat men uitdrukkelijk moet instemmen met een forumkeuzebeding. Als je het forumkeuzebeding opneemt in je algemene voorwaarden is dat een aandachtspunt. Bovendien dien je erover te waken dat je algemene voorwaarden correct aan de tegenpartij worden overhandigd. Als de algemene voorwaarden ongeldig zijn, is het forumkeuzebeding dat ook. In onze eerdere blog lees je meer over deze aandachtspunten bij forumkeuze.

Een overeenkomst is altijd maatwerk. Zo zullen sommige ondernemers de voorkeur geven aan een arbitragebepaling. In zo’n geval mag de zaak ook niet zomaar voor de rechtbank worden gebracht. Het is dan ook nooit een goed idee om een overeenkomst van het internet te plukken. Het maken van een overeenkomst dient steeds te gebeuren op basis van jouw unieke behoeften. Onze experts doen graag het nodige. Bekijk nu alle documenten die wij voor jou kunnen opstellen.