Een gecommuniceerde prijs is niet altijd definitief

De prijs is een van de kernafspraken die je met een klant maakt. Daarom kan je een overeengekomen prijs bijvoorbeeld niet in de algemene voorwaarden verbergen. Bovendien kan de rechter de prijs niet zomaar herzien. Dat dit soms wel mogelijk is en dat dit voor deining kan zorgen, bewijst een recente uitspraak omtrent het gebruik van sjoemelsoftware door autoproducenten. De rechter besliste toen dat kopers duizenden euro’s terug moeten krijgen van de autoproducenten. Er zijn echter ook situaties waarbij de rechter in het voordeel van de verkoper beslist.

Prijsvermindering van 3.000 euro bij sjoemelsoftware in auto’s

Stichting Car Claim kwam in een collectieve actie op voor de belangen van autobezitters van de merken Audi, SEAT, Škoda en Volkswagen. Deze eigenaars hadden allemaal een auto met een dieselmotor met sjoemelsoftware gekocht. Deze sjoemelsoftware werd door de producent geïnstalleerd zodat bij tests leek alsof er aan de uitstootnormen was voldaan, terwijl de motor in werkelijkheid veel meer uitstootte. Dergelijke manipulaties zijn verboden volgens de Europese Emissieverordening, maar tussen 2008 en 2015 brachten de autofabrikanten toch auto’s met dergelijke sjoemelsoftware in het verkeer.

De Rechtbank Amsterdam (ECLI:NL:RBAMS:2021:3617) oordeelde dat de autofabrikanten onrechtmatig hebben gehandeld en dat ze niet alleen de toezichthouder, maar ook de kopers opzettelijk hebben misleid. Door hun bedrog hebben kopers te veel betaald voor de auto. Ze wilden namelijk wel de afgesproken prijs betalen, maar dan wel voor een auto die gewoon aan de normen voldeed. De prijsverlaging wordt voor een nieuwe auto vastgesteld op 3.000 euro. Bij een tweedehandsauto gaat het om 1.500 euro. De rechter besloot om over te gaan tot een gedeeltelijke ontbinding in de vorm van een prijsverlaging en niet tot een volledige ontbinding, omdat de autobezitters wel met de auto hebben kunnen rijden.

Deze beslissing is onder andere gebaseerd op artikel 7:22 aanhef lid 1 en sub a BW. Dit artikel bepaalt dat wanneer het geleverde product niet aan de overeenkomst voldoet, de koper bij een consumentenkoop het recht heeft om de overeenkomst te ontbinden dan wel de prijs te verminderen in evenredigheid van de mate van afwijking.

Foute prijs en de kennelijke vergissing

Een andere situatie is deze waarbij producten foutief zijn geprijsd, bijvoorbeeld wanneer de kassa een hogere prijs geeft dan het prijskaartje in de winkelrekken. De consument mag er dan van uitgaan dat een redelijke prijs op het product of op de winkelrekken de juiste is. Als de consument niet redelijk had kunnen aannemen dat deze prijs niet klopt, heeft de consument het recht om het product aan deze prijs te kopen. Enkel wanneer het overduidelijk is dat het om een vergissing gaat, is dit anders. Bij zo’n kennelijke vergissing kan de consument de verkoper niet dwingen om aan deze prijs te verkopen. Hetzelfde geldt bij foute prijzen die in webshops worden weergegeven.

Om te beoordelen of er al dan niet sprake is van een kennelijke vergissing, is de uitspraak van het Gerechtshof ‘s-Hertogenbosch (ECLI:NL:GHSHE:2008:BC2420) heel belangrijk. Deze uitspraak zet namelijk heel goed uiteen wat de criteria van zo’n kennelijke vergissing zijn. Daarbij dient er te worden uitgegaan van een gemiddeld geïnformeerde consument die zich vooraf heeft georiënteerd. Dit wil zeggen dat zo’n consument onder andere rekening houdt met het merk, de eigenschappen van het product, de prijzen voor soortgelijke producten, eventuele bijzondere aanbiedingen enzovoort.

Bij deze zaak ging het om lcd-televisies die op een website te koop werden aangeboden voor 99 euro, zonder dat er sprake was van een stuntaanbieding of een anderszins bijzonder aanbod. De prijzen voor vergelijkbare lcd-televisies variëren normaal gesproken van 700 tot 1.300 euro. De rechter vond dat de consument had moeten weten dat het om een kennelijke vergissing ging. De verkoper diende dus niet aan deze lage gecommuniceerde prijs te verkopen.

Prijswijziging via algemene voorwaarden

Hoewel de prijs een van de basisbestanddelen van de overeenkomst is, wil dit niet zeggen dat een prijs helemaal onbuigzaam is. In de algemene voorwaarden kan er bijvoorbeeld staan dat de ondernemer de prijs mag veranderen. Daarbij gelden er wel een aantal regels. Zo kan de prijs tot drie maanden na het ondertekenen van de overeenkomst worden aangepast wanneer dit in de algemene voorwaarden staat, maar dan moet een consument het recht hebben om de overeenkomst te ontbinden.

Eerste hulp bij prijzen en prijswijzigingen

Omdat de prijs zo’n belangrijk onderdeel is van de overeenkomst, is het belangrijk om hier goede afspraken over te maken. De algemene voorwaarden zijn een goede plek om dit te regelen. Toch blijft het belangrijk om juist over prijzen te communiceren, maar ook over de andere eigenschappen van het product. Zoniet riskeer je net als de autoproducenten dat een rechter je tot een prijsvermindering dwingt. Wil je hier meer over weten? Plan dan een intakegesprek in en laat je adviseren.